http://movement90.blogfa.ir

ترکیب بدن و کنترل وزن

ترکیب بدنی:

بافت های عضلانی،عصبی،استخوان ها،رباطها،وترها،پوست،موادمعدنی وچربی ترکیب بدن را تشکیل میدهند.دانشمندان علوم ورزشی به علت محدودیت ابزار ورزشی ،اجزای فوق را در بخش های ترکیبی عمده ای مطالعه میکنند.یک مدل جامع ،چهار نوع ترکیب بدن را به صورت چربی ،چربی بدون آب ،چربی بدون املاح ،وچربی بدون پروتئین فرض میکند. به سبب دشواری اندازه گیری هرکدام از این بخش ها،یک مدل 2قسمتی از ترکیبات بدن ،بیشتر متداول است.در مدل حاضر،بافت های بدون چربی (عضلات ) وبافت های چربی دو قسمت مذکور را تشکیل میدهند،به این معنی که وزن بدن به صورت ترکیبی از وزن بدون چربی و وزن چربی فرض میشود.

وزن بدون چربی و وزن چربی بدن چگالی متفاوتی دارند.چگالی به نسبت میان توده مواد وحجم آنها گفته میشود.چربی نسبت به عضله ،چگالی کمتری دارد،به عبارت دیگر عضله از چربی متراکم تر است واستخوان نیز از عضله متراکم تر است. چون عضله و چربی اختلاف چگالی دارند،ممکن است به رغم اینکه دو فرد از نظر قد و وزن یکسانند ولی دارای ابعاد متفاوتی باشند.

ارزیابی ترکیب  بدنی:

مربیان برای اجرای یک برنامه کنترل وزن واداره علمی ترآن ،نیازمند ابزارهایی برای تعیین ترکیب بدنی ورزشکاران هستند.به عبارت دیگر باید دریابندکه چند درصد از وزن بدن ورزشکار را وزن چربی وچند درصد آن را بافت بدون چربی تشکیل میدهد که از وجود چربی مازاد ورزشکار یا نیاز وی به افزایش وزن بدون چربی آگاهی یابند.

روش دقیق برای تعیین ترکیب بدنی،بویژه در کودکان استفاده از مدل چهار ترکیبی است که وزن بدن به چهار قسمت چربی،آب بدون چربی،مواد معدنی بدون چربی، وپروتئین بدون چربی تقسیم میشود.اندازه گیری حجم مواد معدنی و آب بدون چربی مستلزم برآورد بلوغ شیمیایی بچه ها است،به طوری که تخمین درصد چربی بچه هایی که دارای رشد اسکلتی اندک وآب زیادی هستند،دقیق نخواهد بود،متاسفانه روش حاضر برای مربیان عملی نیست.ازاین رو بر اساس مواردی که دانشمندان از مدل های چهار ترکیبی آموزش میدهند،روش های عملی تر با استفاده از مدل دو ترکیبی شایع شده اس

روش های ارزیابی ترکیب بدنی:

1.وزن کشی زیر آب:

یکی از دقیق ترین مدل دو ترکیبی در ارزیابی ترکیب بدن وزن کشی زیر آب است.دراین روش برای بدست آوردن وزن ورزشکاردرداخل آب ،وی را به داخل آب میبرند.هنگامیکه وزن های داخل آب وبیرون ازآب به دست آمد،مجموعه ای از محاسبات(که درذیل ذکر شده است) برای تعیین چگالی بدن به کار میرود،وقتی که چگالی بدن تعیین شد درصد چربی بدن نیز برآورد میشود.

به رغم دقت این روش،وزن کشی زیر آب به علت نیاز آن به ابزار گران قیمت ، متخصصین مجرب ورف زمان زیاد ،کاربرد کمتری دارد.

فرمول های مربوط به محاسبه چگالی بدن زیر آب:

BD₌ W a  /((W a-W w)/D w)-(Rv+100cc))  

Rv₌Vo2 (b-a/I -b)

وزن درهوا (بیرون)                              Wa

 وزن داخل آب Ww

  چگالی آب Dw

   حجم ذخیره ای Rv

   مقدار اکسیژن اولیه در کیسه هوا(ماسک) Vo2

   درصد نیتروژن مخلوط هوا در کیسه در نقطه تعادل b

    درصد ناخالص نیتروژن در هوای اکسیژن اولیه                                                                             

   درصد نیتروژن در هوا ی حبابچه ای درشروع آزمونI

تبدیل چگالی بدن به درصد چربی:

خانم ها

آقایان

سن

[(5/12/BD) - 4/69]*100

[(5/07/BD)- 4/63]*100

15-13

[(5/07/BD) - 4/64]*100

[(5/03/BD)- 4/59]*100

17- 15

[(5/05/BD) - 4/61]*100

[(4/98/BD)- 4/53]*100

20- 17

[(5/03/BD) - 4/59]*100

[(4/95/BD)- 4/45]*100

بالای 20

 

2 .روش اندازه گیری چربی زیر پوست :

روش چین پوستی که گاهی آزمون های نیشکونی نیز نامیده میشود،برای مربیان از کاربرد بیشتری برخوردار است .این روش ها مستلزم اندازه گیری ضخامت چین پوستی است.هنگامی که چین پوستی را بیرون میکشید ،چربی متصل به زیر پوست که به چربی زیر جلدی معروف است با آن همراه میشود.دانشمندان بین میزان چربی ذخیره شده در برخی از چین های پوستی وچربی کل بدن ،رابطه هایی را بدست آورده اند.این اطلاعات برای تخمین ترکیب بدنی بکار میرود.

با وجود سهولت نسبی روش چین پوستی ،استفاده از آن به مهارت ودانش نیازمند است .یکی از مشکلات عمده این روش به عنوان یکی از چند فاکتور موثر جایی است که هر شخص چربی زیر جلدی را رسوب میکند .تحقیقات اخیر نشان میدهد که ورزشکاران گوناگون چربی را متفاوت از یکدیگر ذخیره میکنند .مشکل دیگر در تکنیک چین پوستی ،ناشی از این حقیقت است که کودکان و بزرگسالان بویژه خانم ها نسبت به جوانان مرد از چگالی استخوانی پایین تری برخوردارند.در نتیجه رابطه بین ضخامت چربی زیر جلدی وچگالی بدن در گروه های سنی مختلف با یکدیگر فرق دارد.این چنین قابلیت تغییر پذیری به این معناست که ،چین های پوستی در جاهای مختلف و معادلات تخمین گوناگون باید براساس سن،جنس و ورزش ویژه ورزشکار به کا ررود.

محققین چنین نتیجه گرفتند که معادله مرجعی جکسون وپولاک  برای چربی زیر پوست وبه کارگیری مقدار ثابت خاص هماهنگ با سن که توسط لومن پیشنهاد شده بود مناسب ترین روش اندازه گیری چربی زیر پوست می باشد .

وسیله ای که برای اندازه گیری چربی زیر پوست مورد استفاده قرار میگیرد کالیپر نام دارد.هنگام استفاده از کالیپر باید موارد زیر را رعایت کنیم:

1.درموقع اندازه گیری باید همه اندازه گیری ما ازیک سمت بدن باشد(یا همه نقاط را ازسمت راست بدن میگیریم یا سمت چپ)

2.باید اندازه گیری هرنقطه را سه بار تکرار کنیم ولی نباید تکرارها پشت سرهم انجام شود چند دقیقه صبر میکنیم تا عضله استراحت کند.درمرحله بعد میانگین سه نقطه را گرفته برای محاسبه در فرمول مربوطه قرار میدهیم .  

3.باید دقت شود هنگام اندازه گیری بدن فرد کاملا خشک باشد،همچنین توصیه میشود دقیقا بلافاصله بعد از ورزش ازاین روش استفاده نشود.

نقاط مختلف بدن برای ارزیابی چربی زیر پوست :

1.سه سر بازو(پشت بازو): برای اندازه گیری ضخامت چین پوستی سه سر،نقطه ای را روی عضله سه سربازویی،دقیقا بین مفصل آرنج (زائده آرنجی)وشانه (زائده آخرومی کتف)تعیین کنید.برای شروع کارازمترنواری برای تعیین نقطه میانی کمک بگیرید ،با تعیین این نقطه آن را با یک خط افقی 5/2تا 5سانتی متر یعلامت گذاری کنیدسپس عمودی را بر این خط رسم کنید،حال پوست هردو طرف خط عود را با انگشتان شست ونشانه دست چپ محکم چنگ زده وپوست وبافت چربی زیرآن را بالا بکشید. دراین حالت باید خط افقی حدود2/ 1  سانتی مترزیر راستای انگشتان شست ونشانه باشند.این نکته حائز اهمیت است که به هنگام گرفتن پوست ،بافت عضلانی نباید درچین پوستی وجود داشته باشد.برای پیشگیری ازاین موضوع ازآزمودنی بخواهید دست خودرا مشت کند.  

2. دوسر بازو(جلوبازو) : روش کار، مشابه اندازه گیری ضخامت چین پوستی سه سر است       

3.تحت کتفی:یک سانتی متر زیر زاویه تحتانی کتف را علامت گذاری کرده با استفاده ازکالیپر ضخامت چربی زیر پوستی را اندازه میگیریم.

4. فوق خاصره : برای این کار ، علامت گذاری رابالای تاج لگن درامتداد خط زیر بغل انجام میدهم وبا دو انگشت شست وسبابه لایه پوست راازقسمت فوق خاصره جداکرده وضخامت آن را با کالیپر میسنجیم .               

5.ناحیه سینه :برای اندازه گیری چربی زیر پوستی این ناحیه دروسط خطی که ازقسمت فوقانی ناحیه زیر بغل تا نوک سینه رسم میشود علامت گذاری میکنیم وبعد با دوانگشت شست وسبابه پوست را بالاکشیده باکالیپرمیسنجیم.

6.ناحیه شکم:درفاصله 3سانتی متری ازناف (سمت راست یا چپ) را علامت گذاری کرده درادامه مراحلی که درقسمت های بالا به آن اشاره شد را انجام میدهیم.   

7.ناحیه ران : روش کار مشابه موارد قبلی است بااین تفاوت که  وسط مفصل ران تا زانو روی عضله چهارسرران را علامت گذاری میکنیم .

8.ناحیه زیربغلی: برای اندازه گیری چربی زیر پوستی  این ناحیه فرد باید کمی دست خودرابالا آوردودرراستای نوک سینه دقیقا زیر بغل را با کالیپر اتدازه میگیریم .

9.عضله دوقلو: برا ی اندازه گیری  چربی زیر پوست ساق پا ،درطرف داخل پای راست نزدیک به درشت نی ودرست در حجیم ترین ناحیه علامت گذار ی کرده با کالیپر ا ندازه میگیریم .

فرمول های مورد استفاده برای تعیین درصد چربی درروش اندازه گیری چربی زیر پوست:

1.روش 3 نقطه ای جکسون وپولاک :

الف) برای مردان : نقاط سه سر بازو- تحت کتفی- ران  

چگالی بدنBD=1.1093800- 0.0008267(  ) 0.0000016  + (  -                      0.0002574(age)          

ب)برای زنان : نقاط سه سر بازو- تحت کتفی- فوق خاصره

چگالی بدنBD=1.099421- 0.0009929(  ) 0.0000023  + (  -                     

0.0001392 (age)           

2. روش 7 نقطه ای جکسون وپولاک :

الف) برای مردان : نقاط سینه- زیربغل- سه سربازو- تحت کتفی- شکم- فوق خاصره- ران

چگالی بدنBD=1.112- 0.00043499(  ) 0.00000055  + (  -                       0.00028826(age)            

ب)برای زنان : : نقاط سینه- زیربغل- سه سربازو- تحت کتفی- شکم- فوق خاصره- ران

چگالی بدنBD=1.097- 0.00046971(  ) 0.00000056  + (  -                     

 0.00012828 (age)           

 بعد از این که چگالی بدن را از طریق فرمول های بالا محاسبه کردیم (از روش 3 نقطه ای یا 7 نقطه ای ) آن را در فرمول زیر(سیری)قرار داده درصد چربی را بدست می آوریم

%F= [(4.95/BD) – 4.5]*100

3 . روش تجزیه وتحلیل مقاومت بیو الکتریکی :

این روش برپایه اصولی بنا نهاده شده است که چنین میگوید:هدایت یک جریان الکتریکی به کار گرفته شده در توده بدون چربی زیادتر است . این وسیله دارای الکترود هایی است که برای اندازه گیری درصد چربی ، فرد مورد نظرباید آن را برروی مچ وقوزک پا وکف دست خود قرار دهد .یک جریان الکتریکی کوچک از بدن عبور داده میشود .مقاومت در مقابل جریان الکتریکی اندازه گرفته شده ودرصد چربی بدن بوسیله فرمول های تخمین درصد چربی تعیین میشود.  

از مزایای این روش اسن است که تجریه وتحلیل ترکیب بدن را سریع وبه سادگی انجام میدهد وهمچنین از آن میتوان در هرجایی مثل منزل استفاده کرد.

ازمعایب آن میتوان به گران بودن آن اشاره کرد

4 .روش اندازه گیری محیط اندام :

در این روش با استفاده از متر نواری(یا هروسیله ای که بتوان با کمک آن محیط اندام را اندازه گیری کرد) محیط اندام های تعیین شده را گرفته ودر فرمول مربوطه قرار داده درصد چربی را محاسبه میکنیم .معمولا این روش از سودمندی کمتری نسبت به سایر روش ها برخوردار است زیرااحتمال اینکه هنگام اندازه گیری مقداراندازه گیری شده زیادتر یا کمتر ازمقدار واقعی شود وجود دارد.

مناطق مورد اندازه گیری :

دور سر                                                         دور سینه

دور گردن                                  %2

+ نوشته شده در  Wed 2 Nov 2011ساعت 11:15 PM  توسط habibi  |